Guðni Th. Jóhannesson kennir námskeiðið Íslenskt samfélag og náttúra við Háskólasetur Vestfjarða

01.09.2026

Dagana 24.–28. ágúst tóku nemendur við Háskólasetur Vestfjarða þátt í námskeiðinu Íslenskt samfélag og náttúra, undir leiðsögn Dr. Guðna Th. Jóhannessonar, prófessors í sagnfræði við Háskóla Íslands og fyrrverandi forseta Íslands.

Í námskeiðinu kynntust nemendur völdum þáttum í sögu, samfélagi og stjórnmálum Íslands, með sérstaka áherslu á þjóðernisvitund, stöðu Íslands í alþjóðasamfélaginu og þá sögulegu atburði sem hafa mótað íslenskt samfélag.

Á námskeiðinu var meðal annars fjallað um mikilvægar persónur í Íslandssögunni, landhelgismál og þorskastríðin, þjóðernishyggju og alþjóðasamvinnu. Jafnframt gafst tækifæri til að tengja söguleg viðfangsefni við samtímaumræðu, meðal annars um tengsl Íslands við Evrópu og Evrópusamrunann.

Meðal þeirra sögulegu persóna sem komu við sögu voru Hrafn Sveinbjarnarson og Jón Sigurðsson, sem báðir eiga sterk tengsl við Hrafnseyri við Arnarfjörð. Umfjöllun um landhelgismál og þorskastríðin gaf jafnframt tilefni til að ræða mikilvægi auðlinda hafsins, fullveldi og alþjóðasamskipti í sögu Íslands.

Samtímamálin fengu einnig sinn sess í kennslunni. Í ljósi þeirrar þjóðaratkvæðagreiðslu sem fram undan var ræddu nemendur meðal annars samband Íslands við Evrópusambandið og efndu sjálfir til óformlegrar kosningar um hvort halda ætti áfram viðræðum um aðild Íslands að ESB.

Guðni hafði þetta að segja um námskeiðið:

Mikið var gaman að kenna öflugum hópi nemenda við Háskólasetrið. Við fórum yfir valda þætti í sögu Íslands og gátum auðvitað bara stiklað á stóru. Ég sagði aðeins frá tveimur höfðingjum frá Hrafnseyri, þeim Hrafni Sveinbjarnarsyni og Jóni forseta. Einnig ræddum við um landhelgismál og þorskastríð, þjóðernishyggju og alþjóðasamvinnu og auðvitað lá beint við að beina sjónum þá að Evrópusamrunanum. Nemendurnir vissu af þjóðaratkvæðagreiðslunni fram undan og er gaman að segja frá því að í kosningum innan hópsins varð niðurstaðan sú að 12 greiddu atkvæði með því að viðræðum um aðild Íslands að ESB yrði haldið áfram en 12 voru á móti. Hefði eitt já orðið að nei hefði niðurstaðan orðið nánast eins og meðal íslenskra kjósenda. Sjálfur var ég eflaust aðeins ryðgaður í kennslunni en fann síðan fljótt hvað það er gaman að vinna með fróðleiksfúsu fólki.

Námskeiðið gaf nemendum þannig ekki aðeins tækifæri til að öðlast dýpri skilning á sögu og samfélagi Íslands, heldur einnig til að skoða hvernig söguleg þróun hefur áhrif á samtímaumræðu um fullveldi, þjóðernishyggju, alþjóðasamvinnu og stöðu Íslands í Evrópu.

Dr. Guðni Th. Jóhannesson gegndi embætti forseta Íslands frá 2016 til 2024 og er nú prófessor í sagnfræði við Háskóla Íslands. Hann lauk doktorsprófi í sagnfræði frá Queen Mary, University of London árið 2003 og stundaði áður nám við Oxford-háskóla, Háskóla Íslands og University of Warwick.

Áður en Guðni tók við embætti forseta starfaði hann meðal annars sem rithöfundur, blaðamaður, þýðandi, sjálfstætt starfandi fræðimaður og háskólakennari. Hann hefur skrifað fjölmörg virt verk um íslenska sögu auk fræðigreina um sögu og samtímamál og hefur hlotið ýmsar viðurkenningar fyrir störf sín. Þar á meðal eru Julian Corbett Prize in Modern Naval History og heiðursdoktorsnafnbætur frá Queen Mary University of London, Háskólanum í Oulu og Fróðskaparsetur Færeyja.

Háskólasetur Vestfjarða þakkar Guðna kærlega fyrir að koma vestur og kenna við Háskólasetrið og fyrir að miðla þekkingu sinni og reynslu til nemenda okkar. Það var okkur sönn ánægja að fá hann til okkar og við erum afar þakklát fyrir hans framlag til námskeiðsins og fræðasamfélagsins við Háskólasetur Vestfjarða.

Við minnum jafnframt á að öll meistaranámskeið sem kennd eru við Háskólasetur eru opin gestanemum, skiptinemum og fólki úr atvinnulífinu og eru hluti af tveimur alþjóðlegum þverfaglegum meistaranámsleiðum, haf- og strandsvæðastjórnun, og sjávarbyggðarfræði. Ef þið hafið áhuga á stökum námskeiðum við HV er hægt að lesa meira um það hér.

Til baka