Rannsakendur Lost to Climate fylgjast með réttum á Ströndum
Rannsakendur í alþjóðlega rannsóknarverkefninu Lost to Climate fylgdust með árlegum réttum í Kjósárrétt á Ströndum síðastliðinn laugardag. Rannsakendurnir Jóhanna Gísladóttir og Matthias Kokorsch frá Háskólasetri Vestfjarða ferðuðust yfir í Árneshrepp til að fylgjast með smölun og réttarstörfum, hitta heimafólk og ræða mikilvægi sauðfjárbúskapar og þeirra hefða sem honum tengjast á svæðinu. Í heimsókninni tóku þau einnig ljósmyndir og myndbandsupptökur sem munu nýtast í miðlun niðurstaðna til almennings.
Um aldir hafa göngur og réttir verið mikilvægur þáttur í lífi fólks í dreifbýli á Íslandi. Auk þess að gegna hagnýtu hlutverki við smölun og flokkun búfjár eru réttir mikilvægir félagslegir og menningarlegir viðburðir sem færa fólk saman og stuðla að varðveislu þekkingar, færni og hefða sem hafa gengið milli kynslóða. Víða um land eru göngur og réttir meðal skýrustu birtingarmynda íslensks landbúnaðararfs og menningarlegrar sjálfsmyndar.
Verkefnið Lost to Climate rannsakar hvernig loftslagsbreytingar geta stuðlað að tapi eða umbreytingu menningararfs víðs vegar á Norðurslóðum. Íslenska tilviksrannsóknin beinist að menningarlegu gildi sauðfjár og þeirra hefða sem tengjast sauðfjárrækt og skoðar hvernig umhverfislegar, efnahagslegar og samfélagslegar breytingar kunna að hafa áhrif á framtíð greinarinnar. Með því leitast verkefnið við að auka skilning á því hvað samfélög meta mikils og hvernig menningarvenjur geta varðveist og aðlagast í breyttu loftslagi.
Vettvangsvinnan í Árneshreppi gaf rannsóknarteyminu tækifæri til að eiga beint samtal við fólk sem tekur virkan þátt í að viðhalda þessum hefðum. Samræður við heimamenn veittu mikilvæga innsýn í gildi sauðfjárbúskapar fyrir samfélagið, hlutverk réttanna í félagslífi svæðisins og þær áskoranir og tækifæri sem dreifð byggð stendur frammi fyrir í dag.
Rannsóknarteymið mun halda áfram þessu samtali við almenning næsta laugardag á Vísindavöku í Reykjavík. Gestum verður boðið að kynna sér Lost to Climate verkefnið og deila sjónarmiðum sínum um gildi sauðfjár, sauðfjárræktar og þess menningararfs sem tengjast þessum hefðum á Íslandi.
