Hér má nálgast námskeiðslýsingar allra námskeiðanna sem í boði eru. Einnig má sjá skipulag námsins í sameiginlegri kennsluáætlun Sjávarbyggðafræði og Haf- og strandsvæðastjórnunar.
Námskeiðin uppfylla kröfur ýmissa stéttarfélaga um námsstyrki. Vor- og sumarannir eru tilvaldar fyrir háskólanemendur sem vilja stytta námstímann í reglubundnu námi.
Fyrirspurnir sendist á kennslustjóra Háskólaseturs.
Íslenskt samfélag og náttúra
- Autumn 2026
- Kennari: Dr. Guðni Th. Jóhannesson
Um námskeiðið
Námskeiðið fjallar um hvernig samspil samfélagslegra, stjórnsýslulegra og sögulegra þátta, ásamt umhverfi og náttúruauðlindum, hafa áhrif til sjávar og sveita á Íslandi. Sem dreifbýlt en þróað eyríki í Norður-Atlantshafi, ríkt af auðlindum, býr Ísland yfir ákveðnum sérkennum. Þau eru meðal annars fjölbreytileiki í jarðfræði landsins og einsleitni þjóðarinnar sem verður ekki auðveldlega borið saman við nágrannaþjóðirnar. Í námskeiðinu verður ímynd Íslands á alþjóðavettvangi skoðuð með hliðsjón af umhverfi og náttúruauðlindum; hvernig náttúra landsins kann að vera nátengd sjálfsmynd hins nútíma Íslendings; náttúran sem uppspretta þjóðerniskenndar; og hvernig þessir þættir endurspeglast í þjóðfélagsumræðu í fjölmiðlum síðustu misseri um nýtingu samanborið við verndun endurnýjanlegra orkugjafa.
Kennari
Guðni Th. Jóhannesson var forseti Íslands árin 2016‒2024 og er prófessor í sagnfræði við Háskóla Íslands.
Guðni lauk doktorsprófi í sagnfræði frá Queen Mary við University of London árið 2003. Áður stundaði hann nám í því fagi við Oxfordháskóla, hlaut meistaragráðu í sagnfræði frá Háskóla Íslands og BA-gráðu í sagnfræði og stjórnmálafræði við Warwick-háskóla á Englandi.
Að háskólanámi loknu sinnti Guðni ritstörfum, blaðamennsku og þýðingum og vann um skeið á fréttastofu Ríkisútvarpsins. Auk þess var hann stundakennari við Háskóla Íslands og Háskólann á Bifröst og University of London þegar hann var þar í doktorsnámi. Árin 2007‒2010 var hann lektor við Háskólann í Reykjavík og síðan sjálfstætt starfandi fræðimaður við ReykjavíkurAkademíuna. Árin 2013-2016 var Guðni kennari í sagnfræði við Háskóla Íslands, lektor, dósent og síðast prófessor.
Árin 2004‒2007 var Guðni formaður Sagnfræðingafélags Íslands, forseti Sögufélags 2011‒2015 og stjórnarformaður Þjóðskjalasafns Íslands 2015‒2016. Þá sat hann í ýmsum stjórnum, nefndum og ráðum.
Guðni hefur skrifað vinsæl og vel metin sagnfræðirit auk fjölda fræðigreina um sögu Íslands og samtíð. Hann hefur hlotið ýmsar viðurkenningar fyrir verk sín. Meðal annars hafa tvær bóka hans hafa verið tilnefndar til Íslensku bókmenntaverðlaunanna og í Bretlandi hlaut hann virt verðlaun, The Julian Corbett Prize in Modern Naval History. Árið 2017 var hann sæmdur nafnbót heiðursdoktors við Queen Mary, University of London, árið 2024 hlaut hann sömu nafnbót við Háskólann í Oulu í Finnlandi og við Fróðskaparsetur Færeyja árið 2026.
Kennsluskrá
Að námskeiði loknu skal nemandi:
- geta fjallað almennt um íslenskt samfélag og umhverfi.
- geta tilgreint hvernig íslensk menning og saga tengjast alþjóðlegri ímynd landsins varðandi umhverfismál.
- geta lagt mat á samtímamál tengd íslensku samfélagi og umhverfi í þverfaglegu samhengi.
- geta byggt upp og miðlað góðum rökstuðningi sem byggir á námskeiðsfyrirlestrum, lesefni og eigin sjónarmiðum.